I.Dünya Savaşının Başlama Sebebi

top atışıI.Dünya Savaşı Avrupa’nın göbeğinde başlamasına rağmen dünyanın dört bir yanından katılan ülkeler ile beraber sömürge ülkelerinin de katılımıyla dünya savaşı adını almıştır. Birinci dünya savaşının başlama nedeni ise bir Sırp gencinin Avusturya-Macaristan krallığının prensine yaptığı suikastten sonra başlamıştır. I.Dünya savaşı 28 Temmuz 1914’de başlayıp 11 Kasım 1918’de bitmiştir.

İttifak Devletleri:  Almanya , Osmanlı Devleti, Bulgaristan, Avusturya-Macaristan .

İtilaf Devletleri: Britanya, Fransa, İtalya, Rusya, Sırbistan-Karadağ, Belçika, ABD, Yunanistan, Japonya, Portekiz, Romanya ve sömürge ülkeler (Afrika, Kıbrıs, Arap ülkeleri, Avustralya ve Yeni Zelanda vs).

Balkan harbinden sonra bazı ülkeler ile anlaşılan imzalar sonrası bazı Rumeli (balkan ülkeleri) kontrolü Avusturya-Macaristan ülkelerinin eline geçmiştir ama Rumeli topraklarında yaşayan devletler bunu kabul etmek istememiştir.

Franz Ferdinand eşiyle beraber Sırbistan’a ziyarette bulundu ve bu ziyarette defalarca suikaste uğradı. Franz Ferdinand eşiyle bir gün ziyarete gittiği zaman 4 kişi tarafından suikaste uğradı. Bu suikasti bomba atarak yapmak istediler ama bunu başaramadılar ve hemen kaçmaya başladılar Franz Ferdinand bundan yara alamayarak kurtuldu. Bu suikasti gerçekleştirenler 3 Sırp ve birde Müslüman bir Boşnak olan Muhammed Mehmetbasic idi ve bunlar MladaBosna yani genç Bosna örgütüne dahillerdi. Suikastten sonra dünya savaşının başlamasına sebep olan Gavrilo Princip aç olduğu için şehir merkezindeki bir restorana geldi ve o anda biraz önce öldürmek isteyipte öldüremedi. Arsiduk Franz Ferdinand arabasıyla Princip’in yemek yediği restoranın önünde duruyordu, bunu gören Princip hemen silahına dayandı ve Arsiduk Franz Ferdinand’a ateş etti. Franz Ferdinand’in boğazına saplanan kursunun ense tarafından çıkıp Arsiduk’un eşine saplandı ve ikisi de olay yerinde hayatını kaybetti. Franz Ferdinand’ı öldürdükten sonra hemen kaçmaya çalışan Gavrilo Princip etraftakiler tarafından yakalandı ve devlete teslim edildi.

princip-arrestedPrincip ve bir kaç arkadaşı olaydan sonra yakalandı ama onlarla beraber olan Müslüman genç Muhammed Mehmetbasic kaçmayı başardı. Olayın arkasında Sırbistan’ın olduğunu düşünen Avusturya-Macaristan devleti olay ile ilgili yapılan soruşturmada silahları bu gençlere Sırbistan tarafından verildiğini ortaya çıkardı. Bu arada mahkemesi görülen MladaBosna örgütünün yakalanan üyeleri o günkü kanunlara göre 20 yaşından küçük olduğu için idamdan kurtuldular ama onlardan biri 23 yaşındaydı ve idam edildi.

Olaylardan sonra Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Sırbistan’a baskı uygulayarak istedikleri anlaşmaları kabul etmesini istemekteydiler. Sırbistan ise çıkacak herhangi bir savaşta kayıp edeceklerini düşündükleri için anlaşmaları kabul ediyordu ama son bir anlaşmanın kabul edilmemesi üzerine  Avusturya-Macaristan imparatorluğu Almanya’dan aldığı destek ile Sırbistan’a savaş açtı. Almanya Avusturya-Macaristan imparatorluğuna gelecek herhangi bir tehlikeden koruyacaklarına dair söz verdi ve bunu üzerine Rusya’da Almanya’nın olaya müdahalede bulunursa kendilerinde müdahale edeceklerini bildirdi ve Avusturya-Macaristan imparatorluğu savaş ilan etmesiyle iki taraf ta savaşa girdi. Nitekim İngiltere ve Fransa, Almanya’nın o zamanlar büyüyen etkisini ve dünyayı ele geçirmesinden korktukları için bu savaşa İtilaf devletleri tarafında olmakla beraber katılmıştır ve İtalya ise Avusturya-Macaristan egemenliğinden kurtarmak istediği bazı İtalya’ya ait bölge için gizlice Fransa ile anlaşma imzalayıp sonradan taraf değiştirmiştir. Osmanlı’nın savaşa dahil olması da zamanın İttihat terakki örgütünü Almanya’nın iki gemisinin boğazdan geçmesine izin verip ve onlarla beraber gemiler göndererek düşman tarafı olan Rusya kıyılarını bombalamasıyla dahil edilmiştir bunun üzerine çeşitli ülkeler Osmanlı devletine savaş açmıştır. Örneğin; Rusya başta olmak üzere İngiltere ve Fransa.

Savaş sonucu

Çanakkaleİki taraflar arasında yapılan anlaşmalar sonrası ittifak devletleri teker teker savaştan çıkmışlardı. Bunlardan ilki Bulgaristan ile 29 Eylül 1918 tarihinde Selanik’te, ikincisi Osmanlı Devleti ile 30 Ekim 1918’de Mondros limanında, üçüncüsü ise Avusturya-Macaristan imparatorluğu ile 3 Kasım 1918’de Villa Guisti’de ve son olarak Almanya ile 11 Kasım 1918 günü Rethonders’de anlaşılan anlaşmalar ile kabul edilmiştir.

Resmi rakamlara göre dünya savaşına katılan asker sayısı 65 milyonu geçiyordu ve bunlardan toplam 8 – 9 milyon civarında ölü bulunuyordu ve yaklaşık olarak 21 milyon üzeri yaralı ve son olarak da 8 milyon civarında kayıp ve esir bulunuyordu.

İttifak devletlerinde Almanya’nın kayıpları nerdeyse Türkiye’nin iki katıydı. Türkiye’nin askeri kayıpları 1.300.000 iken Almanya’nın askeri kayıpları ise 3.750.000 civarındaydı.

“I.Dünya Savaşının Başlama Sebebi” üzerine 22 yorum

  1. vay be demek srp avusturya savasi iken dunya savasi olmus gercektende iyi bir bilgi basarilanizin devamini dilerim
     

  2. Benim arkadaşlarım Fransız İhtilali yüzünden diyorlardı.Bende bu yüzden diyordum ben haklıymışım. 🙂

  3. way be helal olsun o gence nasıl cesaret ama . yalnız biraz saçma deilmi bi genç yüzünden bütün dünyanın savaşması

    1. Hacı nasıl bir kafa var sende ? zaten savaş çıkacaktı, bahanesi oldu…avusturya için koca cihan savaşa mı girer yoksa?

      1. Aynen, savas cikacakti fitili bu genc atesledi. Devaminda Avusturyanin baskilari sirplarin boyun egmemesi uzerine olaylar gerceklesti.

    2. Yukarıda belirtildiği gibi, savaş bu genç yuzunden başlamadi, sadece bir mazeret olarak kullanıldı. Avusturya bu olayi kullanarak, yeni kurallar one surdu. Sırbistan yeni anlaşmayı kabul etmediğinden savaş başladi. Diğer ülkeler bu savaşa kendi çıkarları doğrultusunda katıldılar.

  4. İşte Türklerin gücünün kanıtı şehitlerin 3 katı almanyalılar ölmüş onlar daha çok ölmüş nihahaha geberinnn!

    1. Birader almanların çoğu bize de yardım etti bizim gücümüzle alakalı değil onlar Rusya,İngiltere ve Fransa ile hem karada hem denizde hem de havada savaşıyorlardı.Bil de konuş

  5. Herneyse sırbistan 1.düya savaşını başlatmış ama Osmanlı İmparatorluğu’nun savaşa katılmasının arkasında Almanya şerefsizleri var.Allah cezalarını versin yarrabbim.

  6. Cidden konuyu anlamadığım halde burdan okuyarak jherşeyi anladim . çok teşekkür ederim , konuyu sizin sayenizde anladım 🙂

  7. Yukarıda belirtildiği gibi, savaş bu genç yuzunden başlamadi, sadece bir mazeret olarak kullanıldı. Avusturya bu olayi kullanarak, yeni kurallar one surdu. Sırbistan yeni anlaşmayı kabul etmediğinden savaş başladi. Diğer ülkeler bu savaşa kendi çıkarları doğrultusunda katıldılar.

  8. tarih bize sadece kroolojik ve yüzeyde gözükennedenlerle anlatıldığı için maalese fgençlerimizde hem kendi tarihimizi bilme bilinci hem de tarihin özüne vararak dünya tarihi içinde bizim tarihimizin karışımı ile onu birlikte özümsememeiz ve hem öğrenme zevki hem de bizlerden gizlenenleri öğrenerek analitik ve sentetik düşünme becerilerini tarhi öğrenerek onu izleri ile bugüne gelerek bugün yaşananların bu tarihin içide yaşanalarda temel aldığını görmek becerisi kazandırlamadı maalesef.
    I dünya savaşı hızla gelişen avrupdaki sanayi devriminin kaynak ve pazar sıkıntısı içine düşmesi sonucu buna çare olarak( bu çare kendilerine en kolay ve zararsız çare olarak görünmüş ama sonra 6 750 000 insanın ölümü ve bunun ikikatının yaralanması ve/ veya sakat kalması ve şehşrlerinşnve sanayilerinin yıkımı ile sonuçlanmıştır.
    (I. kısım)

  9. (II kısım )
    avrupada sanayileşmiş I. sanayi devrimini tamallamış devletler almanya , avusturya- macaristan,italya / fransa , ingiltere, Rusya gibi devletler kaynak ve par sıkıntısı içine girdiler. I. dünya savaşında olduğu gibi her savaşın asıl nedeni ekonomik olup bu ekonomik nedenin kaynağı kaynak ve pazar noktasında düğümlenmektedir.Kaynak ve pazar sıkıntısına dülşen bu Avrupa ağaları olan devletler sıkıntılarına özellikle kaynak sorununun çözmek için 25 milyon km kareye yaılmış ama sürekli de toprak kaybetmeye başlayan üsrekli toprak kaybederek gerileyen küçülen hırpalnamkatan hasta adam durumuna düşen Osmanlı toprakları ve bu topraklar altında ve üstünde yatan zenginlikler olmuştur.I. Dünya savaşının çıkışının avusturya macaristan veliahtinin sırbistanı ziyaratinde sırp milliyetçi gençleri tarafından vurulması ile başlayan iki guruba zaten önceden hasımlık ve hısımlı ilişkileri içinde ayrılmıış olan devletlerin biribirlerine zincirleme savaş açmaları ile başlamıştır. Ancak eğer bu devlet blokları arasında I sanayi devriminin sonuna gelindiğinde içine düştükleri kaynak ve pazar sıkıntısı o lmasaydı ve yine sırp gençleri avusuturya macaristan veliahtını vurmuş olsaydı bu savaş başlar gibi olursa da tazminat veya karşılıklı küçük ödeşmeler içnde bir dünya savaşına aslma düönüşmmezdi.Çünkü o zamanın devletlerini yöneticileri kırallar ve diktaörleri yönet,m erklerini bu kadar ucuza riske sokacak kadar aprtal değiller idi. ancak ana neden kaynak ve pazar sıkıntısı olunca bu savaş noktasına gelecek kadar ve yönetimerklerini riske atmaktan başka çare göremeyecek kadar önem kaznmıştı.
    II: kısmın sonu …

  10. III. kısmın başı …
    Osmanlı toprakları avrupanın kaynak sorununun hem önünü tıkamakta hem de pazarlara erişme ticari yolları üzerinde sıkıntı yaratmakta idi .( Boğazlar her devirde çok önemli bir ticaret yolu olmakla ve bunedenle de askeri denizcilik bakımından Rusyanın – ingiltere ve fransa gibi ülkelerle kaynak ve mal taşımacılığı yapma ve denizden askeri olarak biribirlerine yardımcı olabilme yolu üzerinde büyük bir aç kapa vana rölü görmekte idi.
    Bu yüzden bu devletler aralrında daha savaşa başlamadan çok önce osmanlı topraklarını savaş çıksın çıkmasın bir şekilde paylaşmanın yollarını arayarak ( Osmanlıdan habersiz Osmanlı toprakları üzerinde paylaşım senaryolarını aralarında Müşterek bölüşümün uygulaması için Alman İmparatıru Wilhelm İle rus çarı Nikola Baltık kıyılarındaki “Reval ” de buluşup yaptıkları müzakereler sonunda uygulama kararlarında mutabık kalmışlarıdı.( sonradan I. dünya savaşı sırasında bu paylaşım toplantısına oturan bu iki devlet pernsipte anlaşmış olmalarına rağmen sonradan ihtilafa düşerek iki karşı bloğun içinde savaşa katılan avusuturya – macaristan fransa ingiltere italya gibi devletlerin de katılılımı ile osmanlı topraklarını paylaşmak üzer aralarında savaşa tutuşuşunca önce kendi topraklarını ve ekonomik kaynaklarını kaybetmişler , kendi insanlşarının canını kaybetmişler sonra Osmanlının kayanklarına el koymak üzer savaşın galipleri hem mağlup olan alma ve avusuturya macaristen topraklarıın ve bu arada da Osmanlıyı da bir oldu bitti ile savaşa sokarak onun asıl gaye olan topraklarının paylaşımına girmişlerdir. dönetk italya savaşın başlamasından bir süre sonra taraf değiştimiş ve fransa -ingiltere ve rusya yanında yer alarak , sonradan yunalıların da dahil edildiği bir kurtlar sofrasında Osmanlıyı da twslim alarak Osmanlı ile yaptıkları mondoros ateşkesi ve ardından Osmanlıya( Koltuğundan başka bir şeyi kalmamış ve onu korumak için topraklarını ğpaylaşmak isteyen düşman ile iş biriliği yapmaktan çekinmeyen osmanlı padişahı ve onun hükümeti sayesinde topraklarının parçalanması ve ordusunun dağıtılması ile sonuçlanmıştı.Eğer bir M. Kemaş Paşa olmasaydı bu gün isimlerimiz hans , loretti ,veya , larsen , george veya başka bir millet ismi olacak türk kimliği diye bir kimlilğimiz kalmayacak adımız Türk d,inimiz islam olamayacak kendimiz de hür değil işgal devletlerinin diğer ülkelerde kuruduğu sömürgeler gibi onların bayraklarının dalgalandığı ve onların bizi yönettiği bir sömürge devletler topluluğu olarak ermensiten ve kürdistanın da paylaşımda olduğu bir sömürge devletler topluluğu hailinde olacaktık.
    Ruslar …
    III. bölümün sonu ..

  11. IV. bölümün başı …
    Rus çarı nikola ve alman İmparatoru Wilhelm arasında Baltık kıyısındaki “reval ” toplantısında daha sonra bu toplantılara italya fransa ve ingiltwerenin de katılmnası ile daha savaş öncesi Osmanlı toprkalarının paylaşımının söz konusu edildiği tam bir kurtlar sofrası önünde paylaşım yapmaya başlamışlar ve anlaşmaya çalışmışlardı.İngilizler Yine Osmanlının sınırları içinde olan Irak ve Arabistanı, Fransızlar ; Suriye ve Lübnan’ ı alıyoprlardı. Ruslar önce Kürdistan , Ermenistan ile İstanbul ve çanakkale boğazlarını ( boğazlar onların sıcak denizlere çıkış noktası olduğu için onlar için son derece önemli idi )boğazları ; Avusturya – Macaristan İmparatoru ise Bosna Hersek ( o zaman batı trakya sınırları içinde olan bu bölgelerin tamamı osmanlı toprakları olmakla birlikte Osmanlı bu toprakları kaybetmemek için bu toprakalarda yaşayan Sırp , Yunan , Bulga,Hırvat çeteleri ve bu devletler tartafından kışkırtılarak silahlandırılan halkları ile büyük bir savaşım içinde idi.) ile Mekadonyanın b,ir kısmını ; İtalya ise Trablus ( Libya K. afrika kıyıları ) ile , Antalya , ve havalisini , İngilizler Irak ve arabistanı ve bu taksimden arta kalan Osmaanlı toprakları üzerinde ise Bütün iktisadi faaliyet ve tesileri de ( duyun-u umimiye ) yine bu devletler ellerinde bulundurmak istiyorlardı.bu aşamada serhat ileri dediğimiz sınır topraklarımızın hepsinde gizlice destekeldikleri osamanlıya karşı sistematik bir toprak kaybettirme harekatı yürütmekteydiler. iş bu minvalde gideriken Osmanlı tarafından sürekli kaybedilen toprakların hangilerinin hegemonyasında küçük devletçkler oluşacağı da Reval toplantılarındaki anşlaşmanın bozularak işin I. dünya savaşının başlatılması ile sonuçlanan aslında bir ekonomik kaynak ve pazar savşı ana nedenine aslında geri dönerek önce biribirleri ile dallaşmaları ve Böylece I. dünya savaşını çıkararak biribirlerini yok etmeye ve yenmeye çalışmaları ve sonra dönek italyanın savaşın yarısında galip geleceği anlaşılmaya başlayan Rusya – İngiltre ve >Fransa yanında yan alarak Osmanlının topraklarında aynen “Reval ” de Almanya tarafının yanında istedikleri yerleri alması ile sonuçlanan sevr anlaşmasoıına ve paylaşımına gelindi . sonunda iş gene dönmüş dolaşmış savaş öncesi alınan kararlar gereği kaynak ve pazar bakımından zengin ve geniş coğrafyaya sahi Osnamlı toprkalarının bu kez savaştan sonra daha yorgun oldukları bir aşamada yıkılmış Osmanlı toprkalrının paylaşıldığı sevr masasına gelinmiştir.
    Eğer I. dünya savaşının çıkması bize tarih derslerinde bu gözlük ile bakılarak anlatılsa idi bu gün elimizde kalan topraklar için aynı gizli görüşmelerin hevesleri anadolu ve boğazlar için kursaklarında kalanların ( Atatüğrk’ün liderliğinde Türk milletininKurutluş sacvaşı sayesinde …) bu gün yine fgizli paylaşım masalarında ama bu kez içerden satınaldıkları işbirilikçileri ile sıcak savaş yapmadan yapacakları paylaşım günününe hızla yaklaşmaktadırllar. ödevi kpoly yoldan yaparak not kapmayı bırakınd ey gençler notun altında yatan öğrenme olgusunun vatanımızın ve Türk kimliğimizin devamında oynayacağı rolü öğrenerek bunu algılayarak tarihe daha büyük merakla bu gerçek düşmanlarımıza karşı bu gün de bir karşı çıkışın ve paylaşımın durudurlması için kendi geleceğiniz için bir çözüm üretmek üzere önce tarih bilncini su gibi içerek öğrenmeye çalışın.Bizler geldik gidiyıoruz a vatan yok . başka gelecek yok. suriyeliler gibi olmak istemiyorsanız uyanın ve öğrenin…

  12. merkezi bölgesi yarımada olan bir ülke, denize ve okyanusa kıyı olmayan ülkelerle ittifaka girmesi ittihatçıların ne kadar da savaştan anlamadıklarının göstergesi savaşta taraf olunmayacaktı ya da kıyıları olan ülkelerle ittifak kurulacaktı. kaybımız az değil onlar bizim üç katımız asker kaybetti devletleri hayatta biz üç kat az asker kaybettik devletimiz yok oldu.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir